Açıktan Atama Nedir? İlk Defa Atama, Yeniden Atama ve Naklen Atama Farkı

Kamu ilanlarında sık geçen “açıktan atama”, “ilk defa atanmak üzere” ya da “naklen atama” ifadeleri birçok adayın kafasını karıştırır. Bu ifadeler, bir kişinin memur kadrosuna hangi yoldan geldiğini anlatır. Başvurduğunuz ilanın size uygun olup olmadığını anlamak için bu farkları bilmek önemlidir.

Açıktan Atama Nedir?

Açıktan atama, o sırada herhangi bir kamu kurumunda kadrolu memur olarak çalışmayan bir kişinin boş bir memur kadrosuna atanmasıdır. Yani kişi memurluğa “dışarıdan” gelir. Açıktan atama iki şekilde olur: ilk defa atama ve yeniden atama.

İlk Defa Atama Nedir?

İlk defa atama, daha önce hiç memur olarak çalışmamış bir kişinin memurluğa girmesidir. Kamuya ilk defa memur olarak girmek isteyenler genellikle KPSS ile atanır. Bu iki yoldan olur:

• ÖSYM’nin yaptığı KPSS merkezi yerleştirme (tercih) ile
• Kurumların kendi yayımladığı ilanlarla (belediyeler, bakanlıklar, üniversiteler gibi)

Belediye ilanlarında sıkça görülen “ilk defa atanmak üzere memur alımı” ifadesi, ilanın daha önce memur olmayan adaylara açık olduğunu gösterir. Bu ilanlarda genellikle KPSS puanı şartı ve 657 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki genel şartlar aranır.

Yeniden Atama (92. Madde) Nedir?

Yeniden atama, daha önce memurken görevinden kendi isteğiyle ayrılmış (istifa etmiş) ya da çekilmiş sayılmış bir kişinin tekrar memurluğa dönmesidir. Bu durum 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 92. maddesinde düzenlenir. Bu yüzden halk arasında “92'den dönüş” ya da “92. maddeden atama” olarak da bilinir.

Yeniden atamanın genel özellikleri şunlardır:

• Daha önce kadrolu memur olarak çalışmış olmak gerekir.
• Memurluk şartlarını yeniden taşımak gerekir.
• Yeniden atama bir hak değil, kurumun takdirindedir. Kurumun boş kadrosu ve atama izni olması gerekir.
• Disiplin cezası olarak devlet memurluğundan çıkarılanlar bu yoldan dönemez.

Yeniden atama için başvuru, dönmek istenen kuruma dilekçeyle yapılır. Kurum, boş kadrosu ve atama izni varsa başvuruyu değerlendirir.

Naklen Atama Nedir?

Naklen atama, hâlihazırda bir kamu kurumunda kadrolu memur olarak çalışan kişinin başka bir kuruma geçmesidir. Yani kişi zaten memurdur, yalnızca kurumu değişir. Örneğin bir belediyede çalışan memurun bir bakanlığa geçmesi naklen atamadır.

Naklen atamada genellikle şu süreç izlenir:

• Gitmek istenen kurum kişiyi almak istediğini bildirir.
• Kişinin çalıştığı kurum muvafakat (onay) verir.
• Atama işlemi yapılır.

Naklen atama ilanlarına yalnızca halen kadrolu memur olanlar başvurabilir. Bu ilanlara memur olmayan adaylar başvuramaz.

Kurum İçi Atama Nedir?

Kurum içi atama ise memurun aynı kurum içinde başka bir birime, başka bir şehre ya da başka bir unvana atanmasıdır. Örneğin bir bakanlığın Ankara’daki memurunun aynı bakanlığın İzmir’deki birimine atanması kurum içi atamadır. Unvan değişikliği sınavları da bu kapsamdadır.

Kısaca Farklar

• İlk defa atama: Daha önce hiç memur olmayanlar, genellikle KPSS ile memur olur.
• Yeniden atama: Daha önce memurken ayrılanlar, 92. maddeye göre memurluğa döner.
• Naklen atama: Halen memur olanlar başka bir kuruma geçer.
• Kurum içi atama: Halen memur olanlar aynı kurum içinde yer veya unvan değiştirir.

İlk defa atama ve yeniden atama “açıktan atama” kapsamındadır. Naklen ve kurum içi atama ise memur olanlar için geçerlidir.

Sık Sorulan Sorular

“İlk defa atanmak üzere” ilanına daha önce memur olan başvurabilir mi?
Bu ilanlar daha önce memur olmayan adaylar için açılır. Daha önce memur olup ayrılanların durumu ilan metninde ayrıca belirtilebilir. Başvurmadan önce ilanın şartlarını dikkatle okuyun.

4/B sözleşmeli personel naklen atama ile kuruma geçebilir mi?
4/B sözleşmeli personel kadrolu memur değildir. Bu yüzden memurlar için geçerli naklen atama kuralları ona aynen uygulanmaz. Sözleşmeli personelin kurum değişikliği kendi yönetmeliğine göre yapılır.

Yeniden atamada KPSS şartı aranır mı?
92. maddeye göre yeniden atamada genellikle yeni bir KPSS puanı aranmaz. Ancak kurumların atama izni ve boş kadrosu olması gerekir.

İstifa eden memur hemen geri dönebilir mi?
Dönüş, kurumun kadrosuna ve atama iznine bağlıdır. Her başvuru kabul edilmeyebilir. Kendi durumunuz için dönmek istediğiniz kurumun personel birimine danışın.

Son Söz

Bir memur ilanına başvurmadan önce ilanın açıktan atama mı, naklen atama mı olduğuna bakın. Açıktan atama ilanları memur olmayan adaylara, naklen atama ilanları ise halen memur olanlara yöneliktir. Yanlış ilana başvurmak zaman kaybına yol açar.

Kaynak: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=657&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

SonPersonel.com resmî bir kurum sitesi değildir. Bilgileri resmî ilandan kontrol edin.