Aday Memurluk Nedir? Adaylık Süresi, Asalet Tasdiki ve İlişik Kesme Şartları

KPSS ile bir kadroya yerleşip göreve başlamak memurluğun son adımı değildir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre ilk kez memur kadrosuna atanan herkes önce “aday memur” olarak çalışır. Adaylık süresini başarıyla tamamlayan kişi “asil memur” olur. Bu rehberde adaylık süresinin nasıl işlediğini, hangi eğitimlerin alındığını ve hangi durumlarda memurlukla ilişiğin kesildiğini anlatıyoruz.

Aday Memur Kimdir?

Devlet memurluğuna ilk kez atanan kişi, adaylık süresi boyunca aday memur sayılır. Aday memur maaş alır, sosyal güvenlik haklarından yararlanır ve kadrosunun görevlerini yapar. Asil memurdan farkı, bu sürede yetiştirilmesi ve değerlendirilmesidir.

Adaylık Süresi Ne Kadar?

Kanunun 54. maddesine göre adaylık süresi en az bir, en fazla iki yıldır. Adaylık bir yıl dolmadan kaldırılamaz. İkinci yılın sonunda hâlâ aday durumunda olan memur, üçüncü yılın ilk gününden itibaren asil memur sayılır.

Adaylık süresi içinde aday memurun başka bir kuruma nakli yapılamaz. Kurum değiştirmek isteyenler asaletlerinin onaylanmasını beklemek zorundadır.

Adaylık Döneminde Hangi Eğitimler Alınır?

Kanunun 55. maddesine göre adaylık dönemi üç aşamadan oluşur:

Temel eğitim: Tüm memurlara ortak verilen, devlet teşkilatı, mevzuat ve memurların hak ve ödevleri gibi konuları kapsayan eğitimdir. En az 10 gün, en fazla 2 ay sürer.

Hazırlayıcı eğitim: Memurun çalışacağı kurumun görev alanına yönelik eğitimdir. En az bir ay, en fazla üç ay sürer.

Staj: Memurun kendi görev yerinde, işi uygulamalı olarak öğrendiği dönemdir. En az iki ay sürer.

Her aşamanın sonunda değerlendirme yapılır. Bu eğitimler genellikle kurumların kendi programlarıyla, çoğu zaman da çevrim içi olarak verilir.

Eğitim Hiç Düzenlenmezse Ne Olur?

Kurum, adaylık eğitimlerini iki yıl içinde düzenlemezse bunun sorumluluğu adaya yüklenmez. Bu durumda aday memur, ikinci yılın sonunda başarı şartı aranmadan asil memurluğa geçer.

Asalet Tasdiki Nedir?

Asalet tasdiki, aday memurun adaylık sürecini başarıyla tamamladığının atamaya yetkili amir tarafından onaylanmasıdır. Onayla birlikte kişi asil memur olur.

Asil memurluğa geçtikten sonra:
Kurumlar arası nakil başvurusu yapılabilir.
Adaylık döneminin özel ilişik kesme kuralları artık uygulanmaz.
Memur, 657 sayılı Kanun’daki genel disiplin ve güvence hükümlerine tabi olur.

Asalet tasdiki, adaylık süresi sonunda kurumun personel birimi tarafından hazırlanıp atamaya yetkili amirin onayıyla yapılır. Bir yılı dolduğu hâlde onayı çıkmayan memurların personel birimine sormasında fayda vardır.

Hangi Durumlarda Memurlukla İlişik Kesilir?

7573 sayılı Kanun ile 29 Ocak 2026'da değişen 56. maddeye göre aday memurun görevine şu durumlarda son verilir:

Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj aşamalarından birinde başarısız olmak
Birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almak
Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almak

İlişik kesme, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla yapılır.

Yeni düzenlemeyle getirilen önemli bir kural da şudur: Bu şekilde görevine son verilen kişiler, sağlık sebebiyle ayrılanlar hariç, üç yıl boyunca Devlet memurluğuna atanamaz. Üç yıl sonra yeniden memur olmak için atama şartlarını, KPSS dahil, baştan sağlamaları gerekir.

Aday Memurların Dikkat Etmesi Gerekenler

Eğitim ve staj programlarına zamanında ve eksiksiz katılın.
Çevrim içi eğitimlerin sınavlarını süresi içinde tamamlayın.
Disiplin kurallarına özellikle dikkat edin; adaylıkta iki küçük ceza bile görevin sona ermesine yol açabilir.
Bir yılı doldurduktan sonra asalet onayınızın yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
Nakil düşünüyorsanız asalet onayını bekleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Aday memur maaş alır mı?
Evet. Aday memur kadrosunun aylığını ve diğer mali haklarını alır.

Aday memur istifa edebilir mi?
Evet, aday memur da istifa edebilir. İstifa, disiplin nedeniyle ilişik kesmeden farklı bir durumdur ve kendi kuralları vardır.

Daha önce memurluk yapmış biri yeniden aday olur mu?
Asaletini daha önce onaylatmış biri yeniden memurluğa döndüğünde genellikle tekrar adaylık süresine tabi tutulmaz. Kişinin durumuna göre kurumun personel birimi bilgi verir.

Sözleşmeli personel aday memur sayılır mı?
Hayır. 4/B sözleşmeli personel 657 sayılı Kanun’daki adaylık hükümlerine tabi değildir. Kadroya geçişte ise kendi kuralları uygulanır. Ayrıntılar için 4/B sözleşmeli personel rehberimize bakabilirsiniz.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=657&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

SonPersonel.com resmî bir kurum sitesi değildir. Bilgileri resmî ilandan kontrol edin.