Memur Olma Şartları Nelerdir? 657 Sayılı Kanun 48. Madde Genel ve Özel Şartlar

Bir memur ilanına başvurmadan önce sorulacak ilk soru şudur: “Ben bu kadroya başvurabilir miyim?” Bu sorunun cevabının büyük kısmı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesindedir. Bu maddede devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel ve özel şartlar sayılır. Genel şartlar bütün memur alımlarında aranır. Özel şartlar ise kadroya ve kuruma göre değişir.

Genel Şartlar (Herkesten Aranır)

1. Türk vatandaşı olmak
   Memur olabilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak gerekir. Bulgaristan’dan zorunlu göçle gelen Türk soylu kişiler için bu konuda özel bir istisna bulunur.
2. Yaş şartını taşımak
   Memur olabilmek için 18 yaşını tamamlamış olmak gerekir. Kanunda genel bir üst yaş sınırı yoktur. Ancak polis, infaz koruma memuru, itfaiye eri, zabıta gibi bazı kadrolarda kurumlar kendi mevzuatına göre üst yaş sınırı koyar. Bu sınır ilanda yazar.
3. Öğrenim şartını taşımak
   Başvurulan kadro için kanunda ve ilanda belirtilen öğrenim düzeyine (lise, ön lisans, lisans) sahip olmak gerekir.
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak
   Mahkeme kararıyla kamu haklarından yasaklanmış kişiler memur olamaz.
5. Memuriyete engel bir suçtan mahkûm olmamak
   Kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası almış olanlar memur olamaz. Ayrıca cezanın süresine bakılmaksızın aşağıdaki suçlardan mahkûm olanlar da memur olamaz. Bu suçlarda af da engeli kaldırmaz:

• Devletin güvenliğine karşı suçlar
• Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar
• Zimmet, irtikâp, rüşvet
• Hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik
• Güveni kötüye kullanma, hileli iflas
• İhaleye veya edimin ifasına fesat karıştırma
• Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama
• Kaçakçılık

6. Askerlik durumuna uygun olmak
   Erkek adaylar için askerlik şartı aranır. Askerlikle ilgisi bulunmamak, askerlik çağına gelmemiş olmak ya da askerliğini yapmış, ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak gerekir. Askerlik borcu bulunup yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olanlar atanamaz.
7. Sağlık şartı
   Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek bir akıl hastalığı bulunmamak gerekir. Bazı kadrolarda (örneğin güvenlik ve itfaiye) kurumlar ayrıca sağlık kurulu raporu ister.
8. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
   Memurluğa atanmadan önce adayın güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılır. Bu sürecin ayrıntılarını sitemizdeki “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Nedir?” rehberinde bulabilirsiniz.

Özel Şartlar (Kadroya Göre Değişir)

48. madde genel şartların yanında iki özel şart daha sayar:

• Hizmet görülecek sınıf için kanunda belirtilen eğitim kurumlarından diploma almış olmak (örneğin sağlık hizmetleri sınıfında ilgili sağlık bölümünden mezun olmak)
• Kurumun kendi özel kanununda veya yönetmeliğinde aranan şartları taşımak

Kurumların sık istediği özel şartlar şunlardır:

• Belirli bir KPSS puan türünden asgari puan (P3, P93, P94 gibi)
• Belirli bölümlerden mezuniyet
• Üst yaş sınırı
• Boy-kilo ölçüleri (güvenlik, itfaiye, zabıta kadrolarında)
• Sürücü belgesi (şoför ve itfaiye kadrolarında)
• Yabancı dil puanı (uzman yardımcılığı kadrolarında)

Sözleşmeli Personel İçin de Geçerli mi?

Evet. 4/B sözleşmeli personel alımlarında da 657 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki genel şartlar aranır. Bu yüzden 4/B ilanlarında da genellikle “48. maddede belirtilen genel şartları taşımak” ifadesi yer alır.

Şartlar Sonradan Kaybedilirse Ne Olur?

657 sayılı Kanun’un 98. maddesine göre memurluğa alınma şartlarından birini sonradan kaybeden memurun görevi sona erer. Aynı sonuç, bu şartları baştan taşımadığı sonradan anlaşılan memur için de geçerlidir. Yani şartlar yalnızca başvuruda değil, memuriyet süresince de korunmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Memur olmak için üst yaş sınırı var mı?
Kanunda genel bir üst yaş sınırı yoktur. Ancak bazı kurumlar kendi mevzuatına göre yaş sınırı koyar. Bu sınır ilan metninde belirtilir.

Adli sicil kaydı olan memur olabilir mi?
Duruma göre değişir. Kasten işlenen suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası ya da yukarıda sayılan suçlardan mahkûmiyet memuriyete engeldir. Bunların dışındaki durumlar her zaman engel oluşturmayabilir. Kendi durumunuz için bir avukata danışmanız en doğrusudur.

Kadınlardan askerlik şartı aranır mı?
Hayır. Askerlik şartı yalnızca erkek adaylar için geçerlidir.

Bu şartlar KPSS’siz alımlarda da aranır mı?
Memur ve 4/B sözleşmeli personel alımlarında KPSS şartı olsun ya da olmasın 48. maddedeki genel şartlar aranır.

Son Söz

Memur ilanına başvurmadan önce 48. maddedeki genel şartları, sonra ilan metnindeki özel şartları kontrol edin. Şartlardan birini taşımayan adayın başvurusu sonradan iptal edilebilir. Atanmış olsa bile görevi sona erebilir.

Kaynak: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=657&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

SonPersonel.com resmî bir kurum sitesi değildir. Bilgileri resmî ilandan kontrol edin.